شنبه ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ - ۱۰:۳۲

تجربه کتابداری در جنگ/ چهارمحال و بختیاری

حفظ روحیه و شجاعت کتابدار، عامل تداوم خدمات‌رسانی کتابخانه در موقعیت بحران

تجربه جنگ چهارمحال و بختیاری

مسئول کتابخانه عمومی حافظ شهرکرد، از ایام بعد از شهادت قائد امت می‌گوید که با هماهنگی مدیران بالادستی، برای محافظت از وسائل اعضاء و تداوم خدمات‌رسانی، بی‌محابا در کتابخانه حاضر شده و با اعضاء ارتباط گرفته است.

به گزارش اداره‌کل روابط‌عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، جنگ، واژه تلخ و سیاهی است که با شیرینی و روشنی کتاب و کتابخوانی در تضاد است و این یعنی آبی که آتش این روزهای ما را خاموش می‌کند، حفظ فرهنگ کتاب خواهد بود که با بازماندن کتابخانه و تداوم کتابخوانی میسر می‌شود و هر دو به همت کتابدار جامه عمل می‌پوشد. ایرانِ عزیزِ ما، در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ درگیر دو مقطع جنگ تحمیلی از سوی دشمن آمریکایی_صهیونیستی شد که در پی آن، به بسیاری از شهرها حمله شد و روح و روان هموطنان تحت تاثیر فشار ناشی از شدت این بحران قرار گرفت که در نتیجه، کتاب و کتابخانه بدل به پناهگاه امن آن‌ها شد. اکنون به سراغ کتابداران فعال و موثر در استان‌های مختلف کشور رفتیم که هر یک ترکیب تجربه، تخصص و خلاقیت را همراه کار خود کرده‌اند تا از تجربه مدیریت جامعه اعضای کتابخانه خود در دو جنگ دوازده روزه و رمضان برای ما بگویند تا آن‌ها را به‌عنوان افتخاری دیگر برای نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ثبت و ضبط کنیم؛ با این امید که دیگر هیچگاه شاهد چنین تجربه‌ای در این شکل و ابعاد نباشیم.

فرخنده صالحی؛ مسئول کتابخانه حافظ شهرکرد، اکنون ۲۴ سال است سابقه خدمت در نهاد را دارد؛ سابقه‌ای طولانی که با تکمیل شدن در تحصیلات تخصصی در کتابداری، موجب اداره شایسته کتابخانه و اعضاء در موقعیت بحرانی جنگ شده است. او معتقد است که هیچ وقت نباید از چنین اتفاقاتی ترسید، چون باعث تضعیف روحیه می‌شود برای همین به تنهایی در کتابخانه حضور یافته و خدمات غیرحضوری ارائه می‌داد. از او درباره تجربه این روزها پرسیدیم.

وی با بیان اینکه اعضای کتابخانه حافظ را غالبا جوان و نوجوان تشکیل می‌دهند، گفت: در ایام جنگ دوازده روزه و همان روزهایی که بمباران شروع شده بود، خیلی از اعضاء التهاب داشتند و ما آن‌ها را به سختی آرام می‌کردیم و به آن‌ها می‌گفتیم در محیط کتابخانه و پیش‌دستانه، تحلیل و مباحثه نکنند و به کار خودشان ادامه دهند. اضطراب به حدی بود که هر کسی که به کتابخانه می‌آمد، با نگاه یک پناهگاه به اینجا نگاه می‌کرد و می‌پرسید که چه خواهد شد؟ خیلی‌ها هم به همراه خانواده‌هایشان می‌آمدند و آرام کردن آن‌ها واقعا کار مشکلی بود.

صالحی درباره فعالیت کتابخانه در ایام جنگ‌ رمضان هم غیرحضوری بودن کتابخانه‌ها اشاره کرد و ادامه داد: علی‌رغم شهادت امام امت و تعطیلی رسمی، من با هماهنگی رئیس شهرستان به کتابخانه می‌رفتم با اینکه به من می‌گفتند شرایط عادی نیست و خطرناک است ولی من گفتم که وسائل بچه‌ها داخل کمدها امانت است و باید از آنها مراقبت کرد. نهایتا با اعضاء تماس گرفتم و خواستم که بیایند و وسایلشان ببرند چون مشخص نبود که چه اتفاقاتی خواهد افتاد. از وقتی به کتابخانه حافظ آمدم، کانال اطلاع‌رسانی در شبکه‌های اجتماعی تشکیل دادم و گفتم که باز یا بسته بودن کتابخانه را اطلاع‌رسانی خواهم کرد.  

حفظ روحیه و شجاعت کتابدار، عامل تداوم خدمات‌رسانی کتابخانه در موقعیت بحران

مسئول کتابخانه حافظ شهرکرد افزود: در کانال کتابخانه، پویش هم‌خوان بی‌نهایت را منتشر کردیم و اعضاء خیلی از برنامه طاقچه استفاده کردند. همچنین، در کانال توضیح دادیم که از کتاب‌های مجازی و صوتی چگونه استفاده کنند که با استقبال خوب خانواده‌ها مواجه شد. خودم هم گزارش گرفتم و سپس و اعلام کردم که تاخیر کتاب‌ها را در ایام جنگ تمدید می‌کنیم و جریمه‌های دیرکرد بخشیده می‌شود که نگرانی وجود نداشته باشد. در کانال هر روز آیات قرآن را که مفهوم پیروزی و نترسیدن داشت را می‌فرستادم تا اعضاء آرامش پیدا کنند. قبل از عید، خودم کامل حضور داشتم ولی کتابخانه بسته بود و بسیاری از اعضا می‌آمدند و کتاب می‌خواستند؛ با وجود تعطیلی همگی مشتاق بودند که حضوری مراجعه کنند و ما هم تا می‌توانستیم خدمات ارائه می‌دادیم. از همه سنین در کتابخانه عضو داریم و بعضی‌ها واقعا کتابخوان هستند و همیشه نگران هستند که اگر مطالعه کتابشان تمام شد چه کار کنند!  

فرخنده صالحی همچنین گفت: برای کودکان هم پویش‌هایی مثل نقاشی و رنگ‌آمیزی پرچم ایران و فلسطین را گذاشتیم و نقاشی متری را در راهپیمایی‌ها و مراسمات ملی و مذهبی برپا کردیم که خیلی استقبال می‌شود. من خودم کتاب‌های ژانر دفاع مقدس را خیلی خواندم و می‌خوانم. در خردادماه و دقیقا چمد روز قبل از شروع جنگ ۱۲ روزه، ما کتاب خاطرات یکی از آزادگان را رونمایی کردیم و خودم شخصا پیگیر کار برگزاری آن بودم چون واقعا علاقمند هستم. این آزاده عزیز از برگزاری این مراسم خیلی تعجب کرده بود و برای ما هم عجیب بود اینکه بلافاصله قبل از شروع جنگ ما این روحیه ایثار و مقاومت را برای اعضا بازگو کردیم که خیلی هم استقبال شد.